Jim: winst - wel of niet belangrijk?

Door Jim Tehupuring op 6 oktober 2021 15:24

Beste belegger,

Met de beurzen in de min is het misschien wat opportuun om te praten over winst. Ik wil het echter niet zo zeer hebben over winst op de beurzen, maar over de winst die de ter beurze genoteerde bedrijven maken. Om het gisteren besproken dividend te kunnen uitkeren is namelijk wel geld nodig. Onder normale omstandigheden wordt dividend betaald uit de gemaakte winst. Je wilt dus bij voorkeur beleggen in bedrijven die winst maken. Ik tenminste wel. Nu is die trend aan het veranderen. Wie op zoek is naar groeiondernemingen, waarvan de koers hard kan stijgen, hecht waarschijnlijk minder aan winst. Die wil vooral omzet- en klantgroei zien. Winst komt later wel.

K/W
Toch kijk ik in de basis juist graag naar bedrijven die wel winst maken. Het vergemakkelijkt de investeringbeslissing. Je kunt namelijk de koers zien als een factor van de winst.
In vaktermen heet dit de koers/winstverhouding. Het geeft een eerste indicatie over hoe prijzig of goedkoop een aandeel is. Het is een veelgebruikt ratio om de relatieve aantrekkelijkheid van een aandeel te bepalen.
Hoe werkt dit? Stel dat er 2 bedrijven zijn. Bedrijf A maakt €20mln winst en bedrijf B ander €500mln.
Op dit punt lijkt bedrijf B de betere keuze. Maar nu het volgende. Er zijn 10.000.000 aandelen a en 1.000.000.000 aandelen B. 
De winst per aandeel is dan:
A: winst per aandeel €2
B: winst per aandeel €0,50
Dat verandert de zaak al. Voorts kost aandeel A €30 en aandeel B €13. Wanneer we nu de koers/winstverhouding berekenen blijkt het volgende:

A: K/W= 30/2 = 15
B: K/W = 13/0.50 = 26

Hoe lager de koers/winstverhouding hoe aantrekkelijker een aandeel geprijsd is. Dat is de simpele methode. Het is een uitstekende manier om het aandeel met zichzelf of met de sector te vergelijken. Stel dat de aandelen A en B allebei in de foodretailbranche actief zijn dan is de keuze hierboven simpel. Bedrijf A is goedkoper. In het spel zou het betekenen: Turbo Long A. Uiteraard met hefboom 2.
Toch kan bedrijf B ook een prima keuze zijn indien het in de afgelopen jaren een gemiddelde K/W van 35 kende. Dan is de huidige aandelenkoers ineens wel goedkoop.

Kritiek
De K/W is een mooie methode voor een eerste screening en selectie. Maar, de K/W is niet heilig. Wie kritische is ziet namelijk veel haken en hogen kleven aan de K/W. In geval van aandelen A en B zou het namelijk ook kunnen zijn dat de winst van bedrijf A stabiel is, terwijl bedrijf B de afgelopen jaren steeds een groei van 15% heeft gezien. Dat kan betekenen dat bedrijf B wel de betere keuze is.


Winst is logischerwijs een belangrijk focuspunt. Misschien klinkt het zelfs wel als het belangrijkste onderdeel van de cijfers. Een aandelenkoers is immers de optelsom van de actuele waarde van toekomstige resultaten. Toch interesseert de gerealiseerde winst mij in praktijk niet zo heel veel. Aan de ene kant omdat het over het verleden gaat en beleggen draait juist om de toekomstige winsten. Aan de andere kant omdat winst uiterst manipuleerbaar is en winstcijfers niet per sé de waarheid hoeven te dekken. Denk nu niet meteen aan fraude, maar boekhoudkundige regels en fiscaliteit bieden veel ruimte om de boel wat op te poetsen. Zo kun je bijvoorbeeld investeringen versneld afschrijven, activa herwaarderen, voorzieningen op de balans nemen of belastbare winst verrekenen met verliezen uit het verleden. En om het nog erger te maken: je kunt op papier hele hoge winst maken, zonder dat er daadwerkelijk een cent beschikbaar is. Kijk een volgende keer maar eens naar de kwartaalcijfers van banken. Die hebben in 2020 voorzieningen getroffen voor oninbare leningen. Vaak honderden miljoenen. Nu het economisch beter gaat, nemen de risico's op wantbetaling af. Dus bij kwartaalcijfers vallen de voorzieningen weer vrij. En daardoor heb je ineens een boekhoudkundige winst van dezelfde honderden miljoenen. Zonder dat er echt geld verdiend is.
Als belegger moet je volgens mij daarom de focus leggen op het operationeel resultaat (omzet minus kosten) en de ‘cashflow’ (kasstroom) en minder op de winst. Je ziet dan welk resultaat er voortkomt uit de bedrijfsactiviteiten en hoeveel geld de onderneming echt creëert voor haar aandeelhouders. Dat zegt mij veel meer dan een opgepoetst winstcijfer. Een mooi onderwerp voor morgen. 



Jim Tehupuring is Pro in de categorie Nederlandse aandelen en opties bij ProBeleggen. Dit document dient enkel ter informatie en is geen voorstel of aanbod tot het aankopen of verhandelen van de beschreven financiële instrumenten en is geen beleggingsadvies.